zoeken
project 51 van 59

Waterpasserende bestrating Ede: meervoudig duurzaam

Waterpasserende bestrating Ede: meervoudig duurzaam

1
2
3
4
52_1286972954_28046-ede-02.jpg
52_1286972956_28046-ede-03.jpg
52_1286972960_28046-ede-04.jpg
52_1286972963_28046-ede-01eps.jpg

Opdrachtgever: Gemeente Ede
Ontwerp: Gemeente Ede, Ruimtelijke Ontwikkeling en Beheer
Uitvoering: Aannemerscombinatie Componistenbuurt (Van de Haar Infra te Wekerom en Van Hattum Infra te Rhenen)
Producent: Nijmeegse Betonindustrie De Hamer

Duurzamer kunnen wij het niet maken. Het zou de slogan voor de gemeente Ede kunnen zijn. In elk geval voor wat betreft de nieuwe bestrating in de Componistenwijk. Een afkoppelproject zorgt daar voor een slimmere aanpak van het regenwater. Minder overlast voor bewoners, minder schoon water onnodig naar de zuivering, minder overstorten, vernatting van de bodem, een natuurlijk grondwatersysteem en geen dubbel en kostbaar rioolstelsel. Een duurzame oplossing, met ook nog eens een duurzaam betonnen bestratingsproduct: waterpasserend, kleurvast, goed gefixeerd en stabiel dankzij het profiel en bovendien machinaal bestraat.

Gefaseerd wordt de hele wijk afgekoppeld. Niet alleen de 3,2 ha aan openbare ruimte, maar liefst ook de 2,5 ha aan particuliere ruimte, compleet met een subsidieregeling. Wim Versloot, beleidsmedewerker Water, hoofdafdeling Beheer van Ede, legt uit: “De woonkern Ede ligt op de helling van een stuwwal met een hoogteverschil van circa 30 m. De Componistenwijk ligt bovenop de stuwwal en belast daardoor met afstromend regenwater het lager gelegen  benedenstroomse gebied. In de helling, maar ook in de wijk zelf bevinden zich ook nog een aantal ingesloten laagtes. Regelmatig was sprake van hinder voor de bewoners door wateroverlast en het wordt met de toenemende intensiteit van regenbuien alleen maar van kwaad tot erger. Daarnaast willen wij duurzamere natuurlijke en klimaatbestendige riool- en watersystemen in de bestaande stad. Het is onwenselijk om het regenwater via onze grotendeels gemengde rioolstelsels af te voeren; de rioolwaterzuiveringsinstallatie zou alleen écht vuilwater moeten behandelen. Dus geen schoon regenwater samen met  afvalwater over grote afstanden afvoeren, maar liever ter plekke verwerken, mede omdat transport van water cumulatie van ellende betekent. Zoals overvloed en overstromingen, verstoppingen in stelsels, verzakkingen, noem verder de mogelijke gevolgen van watertransport maar op.”

Vandaar de keuze om het hemelwater ter plekke te verwerken, wat ook nog eens goed uitpakt voor de bomen. In totaal wil de gemeente 124 ha afkoppelen, waarvan nu zo’n 24 ha is verwezenlijkt. Gemeentelijke projectrealisator Jos Soethof van de gemeente Ede: “We hebben in overleg met de bewoners een integraal plan opgesteld met aandacht voor veiligheid (smallere straten, eenzijdig parkeren, verkeersplateaus, drempels) en waterontwerp (waterpasserende bestratingen). Voor dit laatste is het essentieel dat de ondergrond kan draineren. Dat is hier prima het geval. Voorts moet je een goede bufferende fundering onder de betonstraatstenen leggen, in dit geval 5 cm split en 30 cm lava. Tevens zijn enkele kolken op strategische plekken gekomen, is de bestaande riolering opgeknapt en zijn er gootjes in de voortuinen van particulieren gelegd. Het is een afgewogen pakket maatregelen, waarbij ook verder is gekeken naar andere werkzaamheden zoals het vervangen van gasleidingen. Als de straat open moet voor de bewoners, dan in één keer voor alle werkzaamheden.”

Goed infiltratiepakket
Bij de keuze voor waterpasserende bestrating had de gemeente Ede de nodige ervaring. Zo liggen op een andere locatie waterdoorlatende betonstraatstenen en infiltrerende betonbuizen. Die functioneren na verschillende jaren nog altijd goed. Wim Versloot: “Daar waar we de particulieren 20 mm regenwater op eigen terrein willen laten vasthouden, is dat in de openbare ruimte 40 mm. Daar moet je een goed infiltratiepakket voor hebben, dat het water snel kan verwerken en ook vasthoudt om het vervolgens geleidelijk af te geven. Voorts moet je nauwkeurig kijken naar de geografische ligging van het gebied en evenwijdig aan de hoogtelijnen trachten een overvloed aan water vast te houden. Anders stroomt het alsnog de helling af naar lager gelegen gebied. We hebben voor de Componistenwijk gekozen voor een waterpasserende betonstraatsteen met relatief grote voegen. Door de gekartelde vorm van de stenen is echter toch sprake van een stevige bestrating. De brede voeg valt daardoor ook visueel wat minder op. De plannen zijn goed doorgesproken met de bewoners en die hebben ook zeggenschap gehad over de kleur van de waterpasserende stenen. Zij konden uit drie kleuren kiezen. De duurzame toplaag zorgt voor kleurvastheid, zodat de stenen hun fraaie rode kleur behouden.”

Jos Soethof vult aan: “We hebben de nodige leermomenten met betrekking tot waterpasserende bestratingen opgedaan. Je weet dat de autobanden split uit de voegen kunnen zuigen. Je weet ook dat het bezanden van het bestrate trottoir met zorg moet plaatsvinden. Onze ervaring is ook dat blad en bloesem van bomen over een bepaalde afstand uitspoelen. Als er door nutsbedrijven is gegraven, moeten ook zij het overtollige zand niet laten liggen, zodat het de voegen vervuilt. Welke tonrondte (profiel)  is voldoende, want je wilt visueel ook een strakke straat maken? Allemaal zaken die ertoe leiden dat je een goede constructie ontwerpt en dat je gericht onderhoud moet plegen. Wij passen bijvoorbeeld mede op grond van eigen proefnemingen geen doek toe, omdat de constructie dan kan gaan schuiven of kan dichtslaan. Geef ons maar een robuust pakket van lava of betongranulaat en een splitlaag. Wat onderhoud betreft kun je bij een waterpasserende bestrating niet zeggen: standaard om de zoveel jaar. Het hangt van het aantal buien, de intensiteit ervan en zaken als vervuiling af. Er moet gewoon een goed onderhoudsysteem op. Een combinatie van preventief, periodiek en correctief onderhoud. En uiteraard een goede monitoring, zodat je weet of het systeem functioneert en blijft functioneren.”

Machinaal bestraat
Vanwege de werking en het correctief onderhoud inspecteert de gemeente regelmatig en rekent bovendien op de signaalfunctie van de bewoners. Die zijn zodanig bij de planvorming betrokken en weten hoe de bestrating werkt, dat zij dat signaal ook kunnen afgeven. De bewoners zijn overigens dik tevreden over de aanleg van de nieuwe bestrating. Waar eerst asfalt lag en men verschillende keren per jaar wateroverlast had, ligt er nu een vriendelijke bestrating die het water prima reguleert, zo blijkt na de eerste stevige buien deze zomer en dit najaar. Ook zijn de straten in rap tempo bestraat om de overlast te beperken. Jos Soethof: “We hebben het bestek zo opgesteld, dat de bestrating machinaal kon worden aangelegd. Goed voor de snelheid van werken en uiteraard goed voor de arbeidsomstandigheden. We hebben controle van de Arbeidsinspectie op het werk gehad en die was zeer te spreken over hoe wij dit project hebben opgezet en laten uitvoeren.”

De combinatie van riolering, bestrating, machinaal straten en bewonersparticipatie werpt zijn vruchten af in de Componistenwijk. Van het totaal te ontkoppelen oppervlak is ruim driekwart uitgevoerd. Nu rest nog een deel van de grotere particuliere daken. De gemeente is ervan overtuigd dat als mensen zien hoe het systeem voor hun huis werkt, dat zij dan ook sneller rondom hun huis infiltratiesystemen een plek geven. En... hoe meer buien, hoe meer overtuigingskracht.

Alle projecten
Project aanmelden

project 51 van 59

Betonnen bestrating, oneindig veelzijdig