zoeken
project 24 van 25

Houtribweg Lelystad: aangename ruimten uit het niets

Houtribweg Lelystad: aangename ruimten uit het niets

1
2
3
4
5
6
7
8
45_1286521055_29167-lelystad-01.jpg
45_1286521059_29167-lelystad-02.jpg
45_1286521062_29167-lelystad-04.jpg
45_1286521065_29167-bries.jpg
45_1286521067_29167-koelte.jpg
45_1286521070_29167-orkaan.jpg
45_1286521072_29167-stillte.jpg
45_1286521075_29167-storm.jpg

Opdrachtgever: Gemeente Lelystad
Ontwerp: VHP stedenbouwkundigen + architekten + landschapsarchitekten BV, Rotterdam i.s.m. gemeente Lelystad en Witteveen+Bos
Uitvoering: Aannemingsbedrijf Timmer
Producent: v.d. Bosch Beton

Nog altijd is de Houtribweg in Lelystad in het verkeersgeheugen van velen die langgerekte doorgaande weg waarover je langs de IJsselmeerdijk naar Lelystad reed. De betekenis van die weg is met de komst van de rijksweg A6 en de stadsuitbreiding van Lelystad naar de kustzone danig veranderd. Het is een stadsweg geworden, waar een 50 km regime geldt. Dat vroeg om een nieuwe identiteit, waarbij de passages tot interessante plekken voor bewoners en passenten zijn verheven. Deze plekken vormen een samenspel van taluds, treden, beplanting, muurtjes en een golvenpatroon van grijsgetinte betonstraatstenen. De weg wordt zo opeens ook een bewonersdomein.

“Uitgangspunt voor de nieuwe identiteit van de Houtribweg was een aantal maatregelen om de veiligheid te garanderen en de lagere snelheid af te dwingen. Tevens beoogden wij een weg die deel is van de stad en het stadslandschap,” aldus ir. Jeroen de Jong, senior landschapsarchitect bij VHP stedenbouwkundigen + architekten + landschapsarchitekten. Hij keert terug naar de eerste planvorming in 2005, waarbij de projectenarchitecten Paul Kersten en Sjoerd van der Linden - destijds aan VHP verbonden - het uitgebreide programma van eisen van de gemeente Lelystad hebben vertaald in een aantal alternatieve plannen. Eén en ander in samenwerking met Witteveen+Bos, dat voor de civieltechnische zaken was ingeschakeld. “Voor ons was het duidelijk dat wij een nieuw verband moesten vinden tussen de weg en de omgeving, zoals enerzijds het nabije water en de dijk en anderzijds de stedelijke structuur van de wijken en parken. Er geldt wat ons betreft niet alleen de opgave ‘Creëer een nieuwe weg’, maar ook de vraag: Wat doe je met die weg in het totale gebied? Op basis van alternatieve wegbeelden hebben wij samen met de opdrachtgever het meest passende karakter bepaald.”

De weg is over een groot deel van het tracé gesplist, kent lange krommingen en de rijbanen zijn smaller gemaakt. Tegelijkertijd is de weg landschappelijk en civieltechnisch keurig in de buitenruimte gepast. Als kenmerkend beeld is gewerkt met grasbermen, grazige taluds en met riet in de middenberm. Deze beplanting zorgt bij iedereen meteen voor de associatie met het water en is een typische vegetatie voor de polder. Met echt water werken langs de weg zou teveel gevaar opleveren. Het riet vormt tevens een fraaie link naar de overige groenzones, waarin riet langs de waterpartijen voorkomt.

Uit het niets
Jeroen de Jong vervolgt: “In afwijking van het aloude beeld met veel ongelijkvloerse kruisingen in Lelystad, zou de tot stadsweg omgevormde Houtribweg een aantal gelijkvloerse kruisingen krijgen. Als je er sec oversteekplaatsen van maakt, voeg je niets aan de buitenruimte toe. Wij wilden plekken maken om te wandelen, te zitten en te spelen. Domeinen voor de buurt en voor passanten. In feite creëer je vanuit het niets - een oversteekplaats - een aangename ruimte. Op deze manier ontwierpen wij een paar bijzondere pleintjes in een eenvoudige doch karakteristieke parkomgeving.”

Omdat het hoogteverschil tussen dijk en weg moest worden opgelost, is gekozen voor een terrasvormige opbouw van de pleinpassages, met verharde vlakken begeleid door muurtjes als keer- en zitelement. Bomen completeren de pleintjes. “Als referentie naar het nabije en vroegere water hebben wij de bestrating ontworpen als golven. Vijf golfbeelden wel te verstaan met verschil in dynamiek: stilte, koelte, bries, storm en orkaan. Per passage versnellen de golven. Met grijsgetinte kleinformaat betonstraatstenen van 10 x 10 cm (diverse variaties grijs qua kleurenspel) konden wij die verschillende uitdrukkingen perfect weergeven. Onze ervaring - mede op basis van het project Zuid-Tangent Hoofddorp - is dat je met dit betonnen bestratingsmateriaal met de schaal van 10 x 10 cm en de kleurnuances relatief subtiel te werk kan gaan. Bovendien heeft beton een robuuste uitstraling en dat past in dit geval prima bij de plek met de dijk en het water.”

Ander verkeersgeheugen
Het resultaat van de passagepleinen is dat gebruikers deze ervaren als bijzondere plekken die uitnodigen tot zitten, kijken en spelen. Het gaat niet om grote oppervlakken, maar het zijn meer dan passages geworden. Een plek zomaar uit het niets. En plekken die passen in dat nieuwe stadslandschap van de Houtribweg. De metamorfose zal het verkeersgeheugen van menige passant ingrijpend veranderen. Niemand ervaart deze weg nog als die lange doorgaande provinciale weg...

Alle projecten
Project aanmelden

project 24 van 25

Betonnen bestrating, oneindig veelzijdig