zoeken
project 39 van 59

Meest kindvriendelijke inrichting door bewust ontwerpen

Meest kindvriendelijke inrichting door bewust ontwerpen

1
2
3
4
5
6
7
8
27019-meppel02.jpg
81_1287385389_27019-meppel09.jpg
27019-meppel03.jpg
27019-meppel04.jpg
27019-meppel05.jpg
27019-meppel06.jpg
27019-meppel07.jpg
27019-meppel08.jpg

Opdrachtgever: Gemeente Meppel en Woonconcept
Ontwerp: Marcel Eekhout, Parklaan landschapsarchitecten Den Bosch
Uitvoering: Van Dijk
Betrokken: Cristel Burgmans en anderen
Producen: Struyk Verwo Infra

Het Troelstraplein in Meppel is begin 2006 bekroond tot één van de vijf winnaars van meest kindvriendelijke projecten van Nederland. Het plein is een soort verzamelpunt van langgerekte woonstraten in de wijk. Dit gegeven is benut door er een strip in de lengterichting van het plein te maken, als rode draad voor verpozen, sport en spel. Een strip in vrolijke kleuren betontegels.

De bekroning tot meest kindvriendelijk project is een initiatief van de Nederlandse tak van het Europese Netwerk Child Friendly Cities. Kindvriendelijkheid is een kwaliteit die niet te vangen is in specifieke voorzieningen. Het gaat veelal om een integrale aanpak. Het gaat zeker ook om bewust ontwerpen. Niet alleen voor die ene doelgroep kinderen, maar het liefst in een totaalaanpak waarbij iedere wijkbewoner de openbare ruimte waardeert en benut. “Dat hoeft heus niet door overal goud neer te leggen in de vorm van de meest dure bestratingsmaterialen als natuursteen,” vindt Marcel Eekhout van Parklaan Landschapsarchitecten uit Den Bosch. “Dat kan ook met materialen als betonnen bestratingsproducten. Je moet gewoon bewust omgaan met de (her)inrichtingsopgave. Eerst de wensen van de mensen aanhoren en dan goed vormgeven en vasthouden aan de ontwerpprincipes.”

Het resultaat is te vinden in de herinrichting van de wijk Halvertermade in Meppel. Een wijk uit de jaren ‘50 en ‘60, die fasegewijs grondig wordt opgeknapt. Renovatie van woningen, vervangende nieuwbouw én een impuls voor de openbare ruimte. Er was een stedenbouwkundig vertrekpunt van bureau Vijn, op grond waarvan Parklaan Landschapsarchitecten een actieplan ontwikkelde, in samenspraak met de bewoners. Marcel Eekhout: “De wijk had niet meer zo’n goede naam, maar de wijk had wel degelijk mooie elementen zoals lange stedenbouwkundige lijnen, een gebogen wand met flats, goede architectuur, veel bomen, enzovoorts. Wij hebben vooral rust en ruimte gebracht in de straten en pleinen. Eenvoud, passend ook bij de architectuur uit de jaren ’50. Terughoudend ontworpen in een combinatie van esthetiek en gebruik. Ook met een zekere eenvoud omdat het ten eerste te maken moet zijn en ten tweede ook adequaat moet worden beheerd. Er is een bouwstenenboek gemaakt waarin zaken van de inrichting keurig zijn vastgelegd. Dat werkt goed voor de consequente uitwerking en het goede beheer. Op het moment dat je de principes hebt ontwikkeld, is de richting helder en kun je consequent doorwerken. Dan ga je niet alles telkens opnieuw ontwerpen. Je verandert alleen iets als het niet goed functioneert. Dan stuur je bij.”

Mooie Nederlandse betontegel
Alles gaat in samenspraak met de bewoners. “Wat willen zij, waaraan ergeren zij zich, zijn er zogenaamde olifantpaden, routes die veel worden gelopen en niet in het ontwerp zitten, hoe ga je parkeren oplossen? Zo is het ontwerp gegroeid. En dan liggen de keuzes vast. Bijvoorbeeld de herinrichting van de woonstraat. Asymmetrisch van opzet, om meer ruimte te scheppen, met parkeren aan één kant. En met een rijbaan van 3,50 voor eenrichtingsverkeer en 4,50 m voor tweerichtingsverkeer. Consequent met klinkers voor de rijbaan en grijze betontegels voor de trottoirs. “Een 30 x 30 cm betontegel in grijs is een mooi Nederlands product. In geen enkel land vind je zoiets vertrouwds qua bestratingen. We zijn er in deze wijk subtiel mee omgesprongen, want iets simpel volstraten kan iedereen. Bewoners hebben het door als er nuances in de bestrating zitten, als het net even verschilt.” 

Details trekken de aandacht. “Vandaar dat wij voor speciale trottoirs hebben gekozen in de vorm van halve betontegels in een verspringend blokverband. Tevens hebben wij de parkeervakken - in zwarte betonstraatstenen uitgevoerd – in elke buurt net iets anders aangeven. In de ene buurt met strepen 10 x 20 betonstraatstenen, in de ander met stippen in 10 x 10 betonstraatstenen (kleinformaat). Het is niet té vooropgelegd. Mensen ontdekken langzaam de verschillen en aparte details. En toch zijn het heel gewone producten. Nogmaals, het hoeft geen goud te zijn wat je neerlegt.”

Opstap naar uitvoering
Die aandacht voor de bestrating heeft het bureau voortgezet in een strakke maatvoering en detaillering. Alles is op de maat van halve en hele betontegels afgestemd: banden voor de inritten, betonpaaltjes, plek van lantaarnpalen. Marcel Eekhout: “Het is belangrijk om dat goed uit te tekenen en door te nemen met de aannemers. Op het moment dat je te globaal tekent, gaat in de praktijk die detaillering soms verloren. Gebeurt het goed, dan krijgt de bestrating dankzij de principes extra structuur en kracht.”

Zelfs voor het bekroonde Troelstraplein is met relatief eenvoudige materialen gewerkt. “Voorheen lag er een weg vlak voor de flats, was er een groenstrook voor sport en spel en weer een weg. Wij hebben de weg langs de flats toegevoegd aan de groenzone en de wandelstrip. Op die manier gaat de gevel als wand van de ruimte werken en komt hij ook beter tot zijn recht. Resultaat is een brede verblijfszone, die het plein een totaal ander aanzicht geeft. De strip zelf heeft door kleuren en patronen betontegels (patroon/verband) een feestelijke sfeer gekregen. De sterke contrasten en reliëftegels, zijn een goede speelaanleiding voor de slechtziende kinderen die in de serviceflat langs het park wonen. Simpele materialen en toch uitnodigend voor de mensen en goed te onderhouden.

Langs een van de hoofdstraten zijn verschillende pleintjes gekomen, gemaakt met dezelfde materialen maar met een ander uiterlijk. Gewone grijze betontegels, okerkleurige betontegels (geel) en betonpalen zijn gecombineerd tot verschillende patronen . Pleintjes waar de auto niet kan komen en die vol zitten met speelaanleidingen voor de jeugd. Het zijn plekken voor ontmoeting.

Totaalaanpak
Het is Parklaan Landschapsarchitecten gelukt om een openbare ruimte te ontwerpen waarin iedereen zich thuis voelt. Van jong tot oud. De (speel)strip fungeert als plek om elkaar te ontmoeten en samen te spelen. “De jeugd is via een prijsvraag bij het ontwerp van de (speel)strip betrokken geweest. Dan krijg je allerlei suggesties. Het winnende gedicht is ingestraat. Het gedicht gaat over een kind dat alleen is en wordt uitgenodigd om samen te spelen. Wij hebben  dit in de inrichting verbeeld met een bestrating die van één bloklijn langzaam opbouwt naar vijf bloklijnen (lijnwerking). De speeltoestellen nodigen ook uit tot gezamenlijk spelen.” Die totaalaanpak maakt van het Troelstraplein een bijzonder element in de wijk. Maar feitelijk is die totaalaanpak door de hele wijk voelbaar. Van een wijk waar toch met zekere minachting over werd gesproken is het nu een gewaardeerde wijk geworden.  Bewoners zijn er weer trots op.

Alle projecten
Project aanmelden

project 39 van 59

Betonnen bestrating, oneindig veelzijdig