zoeken
project 33 van 59

Boulevard Katwijk met duinlandschap verweven

Boulevard Katwijk met duinlandschap verweven

1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
107_1287085913_pag04e-katwijk.jpg
107_1287085915_pag04i-katwijk.jpg
107_1287085917_pag04k-katwijk.jpg
107_1287085921_pag04a-katwijk.jpg
107_1287085924_pag04b-katwijk.jpg
107_1287085927_pag04c-katwijk.jpg
107_1287085930_pag04d-katwijk.jpg
107_1287085933_pag04f-katwijk.jpg
107_1287085936_pag04g-katwijk.jpg
107_1287085938_pag04j-katwijk.jpg
107_1287085940_pag04l-katwijk.jpg

Opdrachtgever: Gemeente Katwijk, Dienst Infrastructuur
Ontwerp: Marlies van Diest, Ontwerp Tuin Stad Landsschap, Baarn
Uitvoering: Dura Vermeer Capelle aan den IJssel, Aannemingsbedrijf Van Leeuwen Katwijk
Producent: Struyk Verwo Infra

De eigenwijsheid van de landschapsontwerper en de vakkennis van de fabrikant van betonnen bestratingsmaterialen. Deze combinatie heeft tot een bijzondere betontegel geleid, waarmee de boulevard in Katwijk is heringericht. Een grof gewassen, zandkleurige grindtegel met een toeslag van parelmoer, glanskiezel en zwarte natuursteen. Een betontegel die fris oogt en past bij de kust. “Maar niet zo bijzonder dat  de tegel mensen opvalt, want dan zou ik de achterliggende plangedachte mislukt vinden,” meent landschapsontwerper Marlies van Diest uit Baarn. “Men moet gaan spreken over Katwijk met zijn mooie, leuk ingerichte boulevard, maar niet over Katwijk met die mooie tegels. Hoeveel werk er ook aan ten grondslag ligt en hoe gek ze ook van mij werden bij de ontwikkeling van de perfecte betontegel. Het materiaal is absoluut belangrijk, maar dan als boulevardbestrating op een natuurlijke wijze verweven met duinlandschap, strand, zee en bebouwing.”

Rafelrand
Marlies van Diest stond voor de taak om de inrichting om te turnen van een slordige ‘rafelrand’ tot een aantrekkelijke boulevard. “Deze was door de jaren heen tot een rommelig geheel geworden. Telkens waren er stukjes van afgepakt voor bankjes, parkeren, beelden en alles en nog wat. De duinrand leek feitelijk meer op een hondenuitlaatplaats dan op een overgang naar het strand.  Er was een grondige opruimbeurt nodig. De gewassen grindtegels die er lagen waren zeker niet verkeerd. Het materiaal uit de jaren ‘70 paste prima bij de stijl van de bebouwing.  Het zou veel gekker zijn als er een modern materiaal had gelegen. Alleen de kleur wit vond ik minder gelukkig, omdat het zonlicht aan de kust toch een totaal ander effect op kleur en bestrating heeft dan elders in Nederland. Toen ik van de gemeente de vraag kreeg om van het 50 km regime een inrichting als 30 km zone te maken, feitelijk alleen voor de rijweg, heb ik meteen aangegeven dat dan ook de boulevard, zoals het nu zo mooi heet, moest worden opgepimpt.”

Zij beseft als geen ander dat deze woordkeus niet past bij de opdracht in Katwijk. Daar wil men absoluut geen tweede Scheveningen of Zandvoort worden. “Wij hebben eerst goed geluisterd naar wat de bewoners wilden. Dit wil niet zeggen dat je hun ideeën moet volgen, maar zij hebben verstand van de plek. Bovendien zijn het vaak wilde ideeën, uiteenlopend van ondertunneling tot het weren van auto’s, terwijl je over een ontsluitingsweg van Katwijk praat. Mijn insteek is geweest om de boulevard te verweven met het majestueuze landschap, onder andere door schuine opgangen vanaf de boulevard naar het strand te creëren en door ‘schotels’ duin langs de boulevard te benadrukken, begeleid door fraaie rondingen van 1 meter brede, antracietkleurige betonelementen (lijnwerking). Deze rondingen gaan over in rechtstanden met smallere elementen en een breder boulevardgedeelte waar fietsen kunnen staan. Op deze manier krijgt de boulevard contact met duin, strand en zee.”

Maatwerk betontegel
Het is een rigoureuze verandering, echter wel op een terughoudende manier. Ook qua bestrating wilde Marlies van Diest voldoende zeggingkracht binnen die terughoudendheid. “Een grof gewassen grindtegel past ook in de nieuwe situatie het best bij de boulevard. Met een zo grof mogelijke structuur en een technisch zo groot mogelijk formaat. Bij een boulevard met deze schaal van 4,5 meter breed en een lengte van in totaal 1,7 km lijkt alles tweemaal zo klein als normaal. Dan moet je naar grotere maten en grovere structuren toe. Bijvoorbeeld de 1 meter brede betonelementen, maar ook de betontegel in een speciaal formaat van 50x20 cm in 8 cm dikte. We hebben talrijke proeven gedaan om de juiste kleur en deklaagsamenstelling te krijgen. Ik wilde graag aansluiten op de zandkleur en het helmgras met zijn blauwgroene tint. Dat is met de kleuren, toeslagstoffen als parelmoer en blauwgroen natuursteen prima gelukt. Op advies van de fabrikant is nog een glimmende zwarte natuursteenspikkel toegevoegd om wat meer kracht aan de kleur te geven. We hebben twee typen betontegels willekeurig verwerkt: de grovere en een iets minder grove gewassen structuur, zodat ook hierdoor een levendiger straatbeeld van de brede boulevard ontstaat. Juist door dat aparte zonlicht aan de kust is die variatie goed te zien. Het is ook belangrijk dat de grove betontegels veel licht absorberen om niet als de vroegere witte tegels fel te schitteren.”

De brede boulevard met de moderne revival van de gewassen grindtegel wordt opgesloten door een brede betonband in hetzelfde gewassen uiterlijk. De landschapsontwerper vervolgt: “Want ik heb niet zo veel met die donkere rouwrandjes in bestratingen. Liever hetzelfde uiterlijk voor elementen die bij elkaar horen. Ook het separate fietspad in geel asfalt past bij de kleurstelling en is wederom opgesloten door de uitgewassen zandkleurige betonband. Omdat sprake is van een busroute en ontsluitingsweg is gekozen voor een herkenbare weg in extra zwart asfalt, mede vanwege geluidswensen van bewoners. Aan de kant van de woningen ligt een voldoende breed trottoir in dezelfde gewassen betontegel.

Gesplitst
“De opgave om van de rijbaan een 30 km zone te maken, kon aan de woonkant worden ingevuld, omdat je hier met veel zijstraten en voorrangssituaties te maken hebt. Aan de boulevardkant zijn geen zijwegen en zit je meer op het 50 km regime. Daarom ligt het fietspad verhoogd, in een andere kleur verharding. Er zijn aan deze kant nauwelijks conflictpunten aanwezig. Feitelijk ligt halverwege het straatprofiel een splitsing tussen 30 en 50 km. Maar wel in een samenhangend beeld.”

Dat beeld mag beslist gezien worden. De bewoners reageren tevreden op de nieuwe inrichting, die nu voor een kwart gereed is. Met het noordelijk deel is begonnen. Nog driekwart moet in fasen worden uitgevoerd. Dan komt men ook op het knooppunt tussen noord en zuid, waar een plein komt op de plek van een parkeerplaats. Marlies van Diest besluit: “Dit punt ligt in een soort kom. Je ziet het meteen als je aan komt rijden. Het is ook de enige plek waar je de zee direct kunt zien. De hele boulevard en dit plein worden met dezelfde gewassen betontegels bestraat. Het plein prikt als een soort balkon naar de zee en krijgt een eyecatcher in de vorm van een 30 meter langen houten bank, in de vorm van een golvend duin. Collega landschapsontwerper Wim Wijsman tekent hiervoor. Er komt ook nog een lichtobject. Het zal een fraaie centrumplek worden. Geen centrum dat Katwijk doet veranderen, maar een centrum dat meer respect voor deze unieke plek aan de Noordzeekust toont dan de huidige parkeerplaats. Dit geldt voor de hele boulevard van Katwijk. Die gaat weer meetellen.”

Onbewust mooi beeld
Landschapsontwerper Marlies van Diest zoek vaker naar betonnen bestratingsmaterialen waarmee zij nét even meer kan uitbeelden. “Bij de Hoofdweg in Amsterdam-West heb ik de vertrouwde 30x30 cm betontegel toegepast, maar dan met twee in plaats van vier vellingkanten. Het valt mensen niet op en toch ervaart men onbewust dat er iets aan de hand is omdat zo’n bestrating een mooier beeld geeft. Het mag bijzonder zijn maar mag niet opvallen. Dat is het verrassende dat je uit betonnen bestratingsmaterialen kunt halen.”

Alle projecten
Project aanmelden

project 33 van 59

Betonnen bestrating, oneindig veelzijdig