zoeken
project 97 van 169

Grachtenstad De Laak vaart wel bij ‘wegdetailleren’

Grachtenstad De Laak vaart wel bij ‘wegdetailleren’

1
2
3
4
5
6
7
109_1286388426_-6085634.jpg
109_1286388428_-6085445.jpg
109_1286388430_-6085623.jpg
109_1286388433_-6085641.jpg
109_1286388435_pag16b-delaak.jpg
109_1286388438_pag16d-delaak.jpg
109_1286388441_pag16e-delaak.jpg

Opdrachtgever: Ontwikkelingsbedrijf Vathorst
Ontwerp: West8 urban design & landscape architecture, Rotterdam
Uitvoering: Heijmans, Dura Vermeer, Smink, BAM, Van Kessel, Ballast en de Ridder
Producent: Nijmeegse Betonindustrie De Hamer

De wijk De Laak in de uitbreidingswijk Vathorst in Amersfoort krijgt een klassiek stratenpatroon. Maar dan wel op basis van een innovatief plan, waarbij de openbare ruimte tegelijkertijd overzichtelijk, herkenbaar, sober en krachtig is. “Dit heeft alles te maken met het ‘wegdetailleren’ van zaken zoals oren aan parkeervakken en verlichtingsmasten die een onrustig straatbeeld in de hand werken. Daarentegen brengen de sterke lijnen in de vorm van brede betonbanden en kade-elementen juist rust,” aldus Edzo Bindels, ontwerper/directeur van West8 urban design & landscape architecture in Rotterdam. “De rustige openbare ruimte past bij het drukke karakter van de grachtenstad.”

Grachtenstad De Laak in Vathorst gaat uit zo’n 6.000 woningen bestaan, verdeeld over de Laak 1a en 1b, De Laak 2 en De Laak West. Hoewel alleen De Laak 1a voor de helft is gerealiseerd (en de andere deelgebieden in uitvoering en ontwikkeling zijn), is het uitgangspunt voor de inrichting van de openbare ruimte al helder. “De eerste inrichting is ook super goed uitgevoerd en sterkt ons in het idee van een sobere inrichting die echter van wezenlijk belang voor de woningen is. De dichtheid van de grachtenstad is met 45 woningen per hectare dermate hoog, dat de openbare ruimte de uitloop van de woningen vormt. Als je deze ruimte niet goed inricht, is ook meteen de woonkwaliteit beneden de maat. Wij hadden vanwege die dichtheid bijvoorbeeld voor zowel langs parkeren als haaks parkeren in de straat kunnen kiezen, maar dan is de ruimte goeddeels vergeven. Daarom is het parkeren grotendeels in ondergrondse garages en op binnenhoven gesitueerd. In de woonstraat mag alleen in de lengterichting op de rijbaan aan de woningkant worden geparkeerd (parkeren). Dit concept laat ruimte voor een brede stoep van 4 meter aan de overzijde van de straat. Een soort speelstoepen. Daarmee schep je ruimte voor bewoners en kinderen om hun straat te gebruiken. De stoepen zijn opgesloten met brede, wat hogere betonbanden om de speelfunctie veilig te stellen.”

Geen aparte plekken
Edzo Bindels voegt er ogenblikkelijk aan toe dat het daarbij vooral om de overzichtelijkheid en het beeld gaat en niet om het specifiek toekennen van functies. “Ik weiger om in de openbare ruimte alles te scheiden en een functie-etiket op te plakken. Waarom moet je overal aparte plekken voor creëren? In verband met de gevarieerde gevelarchitectuur is bij De Laak gekozen voor die sobere inrichting met dat klassieke patroon van stoep, rijweg en stoep. Dit patroon biedt gebruikers voldoende vrijheid om de ruimte multifunctioneel te benutten. Voordeel is ook dat je een overzichtelijke inrichting krijgt. De stoepen en rijweg zijn consequent met bruine en leverkleurige bakstenen bestraat, de antracietkleurige betonbanden zorgen voor sterke lijnen die de overzichtelijkheid bevorderen.”

Het gaat hem in de eerste plaats om die goede openbare ruimte als verlengstuk van de woningen en om materialen die daarbij passen. “De grachtenstad heeft een eigentijdse interpretatie van panden en vraagt om eenzelfde interpretatie qua bestrating. Er is daarom gekozen voor een afwijkende gebakken klinker. De banden en kade-elementen zouden in natuursteen hebben gekund, maar dat is gewoonweg te duur. Daarom kun je die vandaag de dag het beste in beton kiezen, gelet op het scala aan formaten en vormen. De tijd dat je ze in natuursteen laat maken, is voorbij. De betonbanden zijn in een mooie antracietkleur uitgevoerd en de kade-elementen in donkergrijs (grijs) met een luxe deklaag afwerking. Omdat de kademuren vaak schuin omhoog lopen naar maaiveldniveau en dan de hoek ombuigen, is hier sprake van speciale driedimensionale vormen van elementen. Bijzonder zijn ook de bijpassende uitstroomelementen om het regenwater vanaf de molgoten in de woonstraten op de grachten te lozen. We wilden absoluut continuïteit van lijnen en vormen van betonbanden en kade-elementen. Daarom is veel op maat gemaakt. Op papier kun je alles tekenen, maar bij de uitvoering is gewerkt met passtukken om die superstrakke lijnen te krijgen. We hebben zaken weggedetailleerd, maar omgekeerd ook zaken met oog voor detail vormgegeven. Zo zijn op de hoeken van straten speciale inritbanden (inritten) gekomen om de toegankelijkheid van de stoepen te verbeteren. Uiteraard mooi in lijn.”

Des bewoners
De grachtenkades vormen een wezenlijk onderdeel van het inrichtingsplan. De bomen en het groen in de wijk zijn vooral langs deze grachten gesitueerd. Er komen nog roestvrijstalen ogen aan de kade-elementen zodat men er boten kan aanmeren. Er is zelfs een ‘Laakjollenclub’ opgericht, waarbij bewoners zelf uit een bouwpakket een jol kunnen vervaardigen en een plek in hun wijk kunnen geven. De eerste Laakjollenregatta door de grachten staat al op het programma. Edzo Bindels: “De wijk gaat vanzelf leven. Dat is zeker. Dan zul je zien dat de sobere inrichting meer dan voldoende is. En als de wijk straks drukker wordt, dan nog zorgt het overzichtelijke straatprofiel voor herkenbaarheid. Je ziet een auto aankomen in de straat. Bovendien is de verkeersintensiteit laag. De woonstraat is des bewoners. Dat hoort bij het concept van de dichtbebouwde grachtenstad.”

Alle projecten
Project aanmelden

project 97 van 169

Betonnen bestrating, oneindig veelzijdig